Bomen en fascinatie -- Meer tekst
Fascinatie heeft te maken met een rustgevend effect. Zonder dat het energie kost, is er iets te zien of te beleven dat boeiend is. Dit kan gedurende een kort moment zijn, maar wel voldoende om te ontspannen. Ontwerpers en beheerders kunnen dat effect versterken. Heel veel plekken in de woonomgeving bieden mogelijkheden voor fascinatie.
 
Mentale rust -- Dat natuur goed is voor de gezondheid is al eeuwen bekend. Vooral in het stedelijke gebied. Het zien van groen draagt onbewust bij aan de mentale gezondheid van mensen en heeft daardoor ook invloed op de fysieke gesteldheid. Onderzoek heeft aangetoond dat mensen die ziek zijn eerder genezen door het zien van groen en bomen. De geest komt tot rust. Een proces dat zich niet alleen voltrekt bij mensen die ziek zijn, maar ook in tal van andere situaties.
 
Ook alleenstaande bomen kunnen zeer fascinerend zijn: een berk
 
Een oude eik in avondrood
 
Een septemberochtend om acht uur -- Het zien van dit beeld 's morgens als je de hond uitlaat of op weg bent naar je werk, kan de rest van de dag een positieve invloed hebben op je mentale gesteldheid.
 
Een zwoele ochtend langs het Noordhollands kanaal ( 2004).
 
Een zwoele nazomermiddag -- Achter deze smalle parkstrook ligt een woonwijk die geregeld in sfeervol licht wordt gedompeld. (Nieuwegein 1997).
 
Sfeerbeelden -- De natuurervaring van een boom in zijn totale milieu, vooral in relatie tot de basale elementen licht, water en lucht (weersomstandigheden) roepen bepaalde sferen op, die een hoge mate van fascinatie teweeg kunnen brengen. Het zien van bomen heeft bij veel mensen een positieve invloed op de mentale conditie. Combinaties van bomen kunnen dat proces versterken.
 
Een groen hart midden in een nieuwe stad. Op deze plek levert ieder weertype een fascinerend beeld op. (Schiedam. park Kethel)
 
Familie en gezin -- Een plek met bomen functioneert vaak als ontmoetingsplaats. We zien dat het ontmoeten in de meest uiteenlopende vormen gebeurt in parken. Een boekhouder zegt misschien: ”Ontmoeten kan ook zonder bomen”, maar het heeft met kwaliteit te maken. Mensen zoeken deze plekken niet voor niets op in familieverband, met vrienden of met de vriendjes of vriendinnetjes uit de buurt. Sociale contacten dragen bij aan de kwaliteit van de samenleving.
 
Ontspanning -- Bomen zijn voor velen een bron van inspiratie. Ze worden getekend, geschilderd en gefotografeerd. Onder invloed van licht en weersomstandigheden zijn het vaak fascinerende landschapselementen, die een ontspannende invloed op mensen kunnen hebben.
 
Duurzaamheid -- Duurzaamheid zit niet in een steen, een stad of een boom, maar in de hoofden van mensen. Hier wordt duurzaamheid gezien als een aspect van menselijk welzijn. In het stedelijke gebied kunnen bomen daar een symbool voor zijn. Ze kunnen het verantwoordelijkheidsgevoel voor de omgeving stimuleren. De boomfeestdag is daar een voorbeeld van. Een kortlevende boom kan een mensenleven lang mee gaan, maar er zijn ook bomen die eeuwenoud kunnen worden.
--
Fascinatie
Fascinatie valt volledig onder de noemer gezondheid en welzijn, maar omdat het een fundamenteel proces betreft, wordt het hier afzonderlijk besproken. Fascinatie is een mentaal ontspanningsproces. Het houdt in dat mensen volledig of grotendeels in “iets” kunnen opgaan omdat ze het mooi of spannend vinden. Dat “iets” kan muziek of kunst zijn, maar heel vaak ook natuur en landschap. Ze kennen er bewust of onbewust esthetische kwaliteiten aan toe of raken erdoor geëmotioneerd.
Het opgaan in “iets” is een proces dat niet of nauwelijks met mentale inspanningen gepaard gaat. De hersenen werken uiteraard wel, maar op een ander niveau. Soms zo heftig dat de fascinatie met bepaalde emoties gepaard gaat. Het gedeelte van de hersenen dat betrokken is bij het actief opnemen of verwerken van informatie, inclusief stress en piekeren, kan tijdens fascinatie tot rust komen. Bij het langdurig actief opnemen van informatie raken de hersenen vermoeid. Bij stres sta je min of meer onder druk van tijd of een situatie. Piekeren is vaak gekoppeld aan een situatie waarin veranderingen, verbeteringen of oplossingen gewenst zijn. Als er gepiekerd wordt over fundamentele zaken of uitzichtloze situaties kan dat tot een mentale of zelfs lichamelijke toestand leiden die niet meer voldoet aan de definitie.

Zowel uit de praktijk als uit wetenschappelijk onderzoek blijkt, dat een natuurlijke en groene omgeving de geest tot rust kunnen brengen. In onze technologische en digitaal gereguleerde samenleving, waarin we vrijwel non-stop bestookt worden door informatiebronnen al dan niet in combinatie met tijdsdruk, is een fascinerende (groene) omgeving onontbeerlijk. Bomen kunnen hieraan een bijzondere en zeer karakteristieke bijdrage leveren, die door geen enkel andere element is te vervangen. Als beplantingen bij mensen fascinatie kunnen opwekken, voldoen ze in belangrijke mate aan de "verwachting".

Gezondheid -- Health is defined in WHO's Constitution as a state of complete physical, mental and social wellbeing and not merely the absence of disease or infirmity. Especially in urban areas green environments such as nature, woodlands, parks, gardens, trees, etc. can and have to contribute to people's health and well being, and to mitigate welfare related diseases. The World Health Organization (WHO) is the United Nations specialized agency for health. It was established on April 7th 1948 . WHO's objective, as set out in its Constitution, is the attainment by all peoples of the highest possible level of health.

Welzijn & gezondheid
Een deel van het bomenonderzoek is samen te vatten onder de noemer welzijn en gezondheid. Welzijn heeft te maken met het feit of mensen wel of niet lekker in hun vel zitten. Welzijn kan weer van invloed zijn op de fysieke conditie. In het eerste hoofdstuk is al aangegeven, dat bomen invloed hebben op de mentale conditie van mensen.
Onderzoek heeft aannemelijk gemaakt dat het zien en het beleven van bomen een rustgevend effect kunnen hebben. Dergelijk onderzoek valt onder het domein van de omgevingspsychologie en omgevingssociologie. Aandachtspunten hierbij zijn: bomen in relatie tot fysieke gezondheid, mentale conditie en sociale interactie. Daarnaast zijn bomen vaak uitdagende speelobjecten. Spelen moet dan in ruime zin gezien worden als het leren omgaan met en het inschatten van risico's, het ontwikkelen van de motoriek en het opgaan in de fantasie. Recreatie en beleving(swaarde) hangen nauw met elkaar samen.

Plekken of landschappen waar niets te beleven is, zijn meestal onaantrekkelijk voor recreanten. In recreatieve landschappen spelen bomen een belangrijke rol. Bomen in de buurt van de woon/leefomgeving kunnen een hoge belevingswaarde hebben. Voor personen met een kleine actieradius is het van belang dat er betekenisvolle bomen in de directe woonomgeving aanwezig zijn.