Bomen als aankleding van cultureel erfgoed --- Meer tekst
Het is niet eenvoudig om te bewijzen dat bomen een onmisbaar onderdeel vormen van ons cultureel erfgoed. Cultureel erfgoed moet niet als kil museumstuk ergens in de stad staan, maar omgeven zijn met sfeergevende elementen. Meestal komen de cultuurhistorische plekken beter tot hun recht in een lommerrijke omgeving. De kracht van een dergelijke cultuur, ruimer gezien zelfs beschaving, is dat geld niet altijd de boventoon voert. (Maliebaan, Utrecht 2001)
 
 
Amsterdamse grachten -- Bomen zijn hier belangrijke en onmisbare sfeerbepalende elementen. (Amsterdam 2004)
 
 
Oude binnenstad -- Bomen geven sfeer aan deze cultuurhistorische panden. (Amersfoort 2004)
 
Begijnhofje Brugge -- De serene sfeer rondom dit hofje is vooral te danken aan de bomen.
 
Stadswal -- Bomen zijn vaak karakteristiek voor stadswallen. Ze hebben er niet altijd gestaan, maar horen er nu gewoon bij (Enkhuizen 2004)
 
Grand Canal bij kasteel van Renswoude: wat is dit kanaal zonder bomen? Gewoon een sloot!
 
Een gracht in een kleine stad -- Leilinden zetten een cultuurhistorisch stempel op deze gracht. (IJLST 2004)
 
Kasteel Amelisweerd-- Herfstsfeer rondom een kasteel. Landschappelijk gezien is dit statische kasteel met de bomen en hun dynamiek vergroeid. Daardoor beleef je ieder moment van de dag en het jaar dit kasteel anders. (Amelisweerd 1994)
 
Dorpen -- Bij veel dorpen, vooral in Groningen en Friesland zijn bomen niet weg te denken. (Lutkewierum 2007)
 
Dorpen en stadjes -- Zonder bomen zouden veel oude cultuurhistorische plekken in steden, stadjes en dorpen een groot deel van hun aantrekkelijke karakter verliezen. Soms is dat beeld nauwelijks voor te stellen. (Nieuweschans 1997)
 
Dorpen en stadjes -- Nog te vaak is het realiteit dat bomen verdwijnen. De vraag bij deze situatie (tien jaar later dan bij de vorige foto) is of er geen tussenweg mogelijk was. (Nieuweschans 2006)
---
Cultuurhistorisch
De betekenis van bomen voor cultuurhistorische plekken en de economische waarde hiervan is moeilijk in harde cijfers weer te geven. Oude historische gebouwen, pleinen, straten en grachten lijken met de hun omringende bomen vergroeid te zijn. Vaak zijn de bomen sterk sfeerbepalend. In de literatuur zijn enkele opmerkingen te vinden over de relatie tussen bomen en gebouwen. Ook uit de praktijk blijkt dat in tientallen gemeenten bomen voor oude gebouwen grote betekenis hebben.
In Amsterdam is in januari 1999 de binnenstad door de regering aangewezen als beschermd stadsgezicht om de historische stedenbouwkundige structuur en het historische stadsbeeld zo goed mogelijk te beschermen. Niet alleen de monumenten, maar het totaalbeeld gevormd door de gebouwen, straten, pleinen, grachten, water, bruggen en bomen valt onder dit beschermde stadsgezicht. (www.bma.amsterdam.nl/adam/nl/stadsgezicht.htm). [mei 2007 niet meer online].
Andere voorbeelden zijn de Loolaan in Apeldoorn en de Maliebaan in Utrecht, die zonder bomen veel van hun historische uitstraling zouden verliezen. En wat blijft er nog van de Drentse essen over zonder bomen? Dit laatste geldt ook voor heel veel straten die in de eerste helft van de vorige eeuw zijn aangelegd en ingericht.

 

Literatuur
Herzog, T.R. & T.A. Gale (1996). Preference for urban buildings as a function of age and nature context. Environment and behavior 28 (1), 44-72.
Herzog, T.R. (1989). A cognitive analysis of preference for urban nature. Journal of Environmental Psychology 9, 27-43.