Betekenis van bomen in de stedelijke omgeving
 
Wat is een stad zonder bomen?
Een stad zonder bomen kunnen we ons in grote delen van Europa en andere continenten niet of nauwelijks voorstellen. Maar toch lijkt het er te vaak op dat we dit onvoorstelbare willen realiseren. Hoe vaak wordt er niet geklaagd over bomen? Hoe vaak worden bomen op plekken aangeplant waar een duurzame ontwikkeling kansloos is of bomen zelfs om oneigenlijke argumenten worden gekapt. Bomen worden door te veel mensen geassocieerd met schaduw, rommel, schade of allergieën. Bomen worden nog wel gewaardeerd, maar vooral als ze twee of drie huizen verderop staan. Als we daar steeds rekening meer moeten houden, zullen grote bomen op den duur alleen nog in stadsparken of op landgoederen te vinden zijn. Voor deze tendens zijn niet alleen de individuele burgers verantwoordelijk, maar ook de locale overheden.
Besluitvorming met betrekking tot bomen wordt nog te vaak gestuurd door de meetbare zakelijke en economische belangen van overheid en projectontwikkelaars en te weinig of nauwelijks door de moeilijker meetbare kwaliteit, die bomen voor de samenleving hebben. Het gaat hierbij om psychologische, sociale en zowel natuurhistorische als cultuurhistorische aspecten. Een onderwerp dat hierbij dringend onder de aandacht gebracht moet worden, is de klimaatsverandering en de toename van fijnstof in de stad.
Als de zomers in West - Europa inderdaad warmer gaan worden, zijn bomen onmisbaar voor het creëren van een goed stedelijk klimaat. Het valt niet te ontkennen, dat aan een boom bepaalde bezwaren kunnen kleven, maar de vraag is of deze onoverkomelijk zijn en opwegen tegen de voordelen van bomen? Voor de onderbouwing van de voordelen moeten we grotendeels terugvallen op buitenlands onderzoek, maar we kunnen stellen dat de maatschappelijke voordelen aanzienlijk groter zijn dan de nadelen. Op deze pagina wordt volstaan met een uitleg in korte teksten en foto's.
Aandacht voor bomen
Ondanks alle kennis die we over de betekenis van het stedelijk groen hebben, krijgen bomen nog steeds niet de aandacht en de plek in onze maatschappij, die ze verdienen. De plaatsen die bomen in allerlei ontwerptekeningen krijgen toegewezen, is nog vaak slechts een symbolische. Bomen hebben ruimte nodig om te kunnen groeien, zodat ze een omvang krijgen dat ze tot hun recht komen en stadsecologische functies kunnen vervullen. Het gaat dan onder meer om het positief beïnvloeden van de stads - en luchtkwaliteit, wat in een compacte stedenbouw vaak wordt gefrustreerd.
Om studenten, ontwerpers en beheerders meer argumenten in handen te geven extra ruimte en aandacht voor bomen te bepleiten, worden op deze pagina de betekenissen van bomen op een rij gezet. Het is te zien als een beeldverhaal met korte teksten, die voldoende moeten zijn om het gezonde verstand verder zijn werk te laten doen. De argumenten en aandachtspunten zijn globaal in 6 clusters ingedeeld: welzijn en gezondheid, stadsecologie, cultuurhistorie, natuurwaarde, landschapsarchitectuur en economie. Zie overzicht aandachtspunten
Argumenten voor bomen
De argumenten voor de betekenis van bomen zijn in een aantal thema's te rubriceren:
Welzijn-gezondheid

Welzijn, gezondheid, sociale contacten, spelen, recreatie, ontspanning en duurzaamheid. In het kader van deze thema's worden bomen in de toekomst steeds belangrijker.

Fascinatie Fascinatie is een fundamenteel begrip in de omgevingspsychologie. Als beplantingen fascinatie kunnen opwekken, voldoen ze in belangrijke mate aan de "verwachting" en kunnen ze bijdragen aan het thema van deze Cd-rom.
Natuurwaarde

Bomen verhogen de natuurwaarde van de leefomgeving door hun bijdrage aan de biodiversiteit, de natuurbeleving en de natuureducatie.

Stadsecologisch

Stadsecologie betreft onder meer het stadsklimaat, het microklimaat en de luchtkwaliteit. Bomen kunnen daar een enorme positieve bijdrage aan leveren.

Cultuurhistorisch Bomen zijn een onmisbaar onderdeel van cultuurhistorische plekken. Wat stelt een oud dorpsplein voor zonder sfeervolle bomen?
Architectonisch Bomen spelen een belangrijke rol in de vormgeving, structuur, herkenbaarheid en verfraaiing van de stad.
Economisch

Plekken met bomen zijn al eeuwen lang toplocaties om te wonen. Vanuit deze optiek zijn bomen dan veel geld waard.